OTOMATİK PORTAKAL - ANTHONY BURGESS

32
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Çeviri: Dost Körpe

168 sayfa

“Tanrı ne ister? Tanrı iyilik mi ister yoksa iyi olma seçeneğini mi? Kötülüğü seçen bir insan, kendine iyilik dayatılmış bir insandan bazı açılardan daha üstün olabilir mi?”

Otomatik Portakal birkaç yıl önce merakla aldığım ancak içeriğindeki şiddettin fazlalığına dair yorumlar nedeniyle ertelediğim bir kitaptı. Kitaplığın önünde ne okuyacağıma karar verememiş, aklımdaki kitapları da okumak içimden gelmezken elim Otomatik Portakal’a gitti. Kitapların da zamanı var sevgili blog ahalisi ve Otomatik Portakal’ınki gelmişti.

Öncelikle belirtmeliyim ki korktuğum kadar şiddet yoktu kitapta. Daha doğrusu ölçüsüz şiddet mevcuttu ancak günlük dilde okuduğumuz ve ayrıntılı olmadığı için rahatsız edici değildi. Benim için huzur kaçıran yönü bu şiddet dolu eylemlerin sıradanlaşmış olmasıydı.

Otomatik Portakal, argo bir dille yazılmış. Çeviriyi çok beğendim, dilimize bu kadar uygun çevrilebilirdi.  

İnsan olmayı sağlayan unsur özgür irade mi diye sorgulamalarda bulunduysanız, bu kitabı okumak isteyebilirsiniz. Ben Mütevazi Anlatıcınız, yorumuma burada son veriyorum. Sağlıkla kalın, ölçüsüz şiddetten kaçının.  

“Bu dünyaya sırf Tanrı’yla bağlantı kurmaya getirilmediniz. Böyle şeyler insanın tüm gücünü ve iyiliğini tüketebilir.”

KIRDIĞIMIZ OYUNCAKLAR - SUNAY AKIN

76

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

182 sayfa

Bu yaz Sunay Akın’ın programını izleme fırsatım oldu. Canlı izleyince ayrı sevdim ve İş Bankası’nın kitapevinde dolaşırken Kırdığımız Oyuncaklar’ı almaya karar verdim. Bilirsiniz ki oyuncakları hala pek severim.

Kitap aslında Sunay Akın’ın konuşması gibi ilerliyor. Bir konuyla başlıyor, oradan başka konular geliyor, ilk konuyla son bulabiliyor. Aslında izlerken çok keyifli ama okurken ben konuların daha sistematik bir biçimde ilerlemesini seviyorum.

Kırdığımız Oyuncaklar’da her bölüm bizi farklı kişilerin ve oyuncakların hikayesine götürüyor. Güzel bilgiler öğretiyor, hepsi aklımda kalmaz muhtemelen ama heybemizdekilerle yola devam edelim.

“Kış, beyaz bir oyuncaktır çocukların ellerinde. Karın yağmadığı, saçakların buzdan dişlerini takmadığı bir kış mevsimi, oyuncaksız bir çocuk odasından farksızdır.”

“Yaşamın katılığı, kirliliği karşısında bir ada ararız sığınacak… Sanço Panço, bir ada bağışlayacağı umuduyla koşmamış mıdır Don Kişot’un ardından?..”

MASUMİYET VE TECRÜBE ŞARKILARI - WILLIAM BLAKE

50

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Çeviri: Selahattin Özpalabıyıklar

66 sayfa

William Blake, romantizmin öncülerinden.

Şiirlerini okumak aklımda yoktu ancak Liberal Arts filmini izlerken adı geçti, ben de sepete ekledim. Filmin etkisi geçmeden okuyayım dedim.

Blake’in üslubu yalın olsa da şiirlerinde semboller var. Okumadan önce araştırmak faydalı olacaktır. “Birçok şiirinde ‘kaplan’ yaratıcı enerjinin, ‘kuzu’ ve “çocuk”, İsa’nın ve masumiyetin, “ağaç” öfkenin, düşmanları alt etme arzusunun ve insan doğasının karanlık yüzünün sembolüdür.” (Nazan Tutaş (2014), William Blake’de Masumiyet ve Tecrübe: Kuzu ve Kaplan)

Çeviri şiirlere karşı görüşlerimi biliyorsunuz. Bu sefer bir kısmını İngilizce olarak da okudum. Sanırım yerli şiirleri daha çok seviyorum.

Kitaptaki favorilerim: Gece, Kesek ve Çakıl, Baca Temizleyicisi, İnsani Soyutlama

“Aşk uğraşmaz memnun etmeye Kendini,

Ne de birazcık özenir kendine;

Ama başkası için bozar keyfini,

Cehennemin yeisinden bir Cennet kurar.”

“Merhamet diye bir şey olmazdı,

Biz Fakirleştirmeseydik insanları:

Rahmete de gerek olmazdı artık,

Herkes mutlu olsaydı bizim gibi”   

SONELER - WILLIAM SHAKESPEARE

35

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Çeviri: Talat Sait Halman

158 sayfa

Romeo ve Juliet’in oyununu izlediğimde Soneler’den bahsedilmişti. Ben de okumayı aklıma koymuştum.

Tüm çevirilerin içinde bana kalırsa en zoru şiir çevirmek. Talat Sait Halman’da önsözde bunu açıklamış; nasıl çevirdiğine, yararlandığı kaynaklara ve sonelerin anlamlarına değinmiş.

Kitap bir sayfada sonelerin İngilizceleri, diğer sayfada Türkçeleri olacak şekilde düzenlenmiş.

Beğenmedim diyemem ama çevirilerde şiirlerin ruhunda eksilmeler oluyor, böyle hissediyorum. Bu yüzden beklediğimi bulamadım.

“Görürüm de bitkiler gibi büyür insanlar,

Aynı gök önce okşar, sonra sarsar onları,

Özsuyuyla fışkıranlar gitgide düşüp solar.”

“Öyle körkütük sadık bir köledir ki sevda,

Seni kötü göremez bin kötülük yapsan da.”

“Beklemek cehennemdir, ama beklerim seni”

“Sevgi suyu kaynatır; sevgiyi söndürmez su.”

55) GURUR VE ÖNYARGI - JANE AUSTEN

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Çeviri: Hamdi Koç

424 sayfa

Gurur ve Önyargı / Aşk ve Gurur’un bu sefer de İş Bankası versiyonunu okudum. Değişik çevirilerini okumaktan keyif alıyorum.

Hamdi Koç çevirilerinden pek hoşlanmasam da, ‘herşey’ sürekli birleşik yazılmış olsa da Gurur ve Önyargı yine bir harika!

Kitap hakkındaki düşüncelerimi daha önceki okumamda uzun uzun yazmıştım, tıklayıp okuyabilirsiniz: Aşk ve Gurur – Jane Austen

“Kimseyi yargılamak konusunda acele etmek istemem; ama düşündüğümü de her zaman söylerim.” /18

“Ben de gururunu kolayca affedebilirdim, benim gururumu yaralamasaydı.” /23

“Gurur daha çok kendimizle ilgili görüşümüze bağlıdır,  gösteriş ise bizim hakkımızda başkalarına ne düşündürtmek istediğimize.” /23

“İnsanların ahmaklıklarını, kötülüklerini gereğince çabuk unutamıyorum, ya da bana yönelik kabalıklarını. Kimse duygularımı kolay kolay kışkırtamaz. Yaradılışım için kinci diyebiliriz belki. –Birinden bir kez soğuyunca ilelebet soğurum.” /67

“Gerçekten sevdiğim pek az insan var; hele saygı duyduğum daha az insan var. Dünyayı tanıdıkça hoşnutsuzluğum daha da artıyor; her geçen gün insan karakterinin tutarsızlığına ve akıllı, duygulu görünenlere bile güvenilmeyeceğine olan inancım güçleniyor.” /153

“Boşuna mücadele ettim. İşe yaramayacak. Duygularım bastırılır gibi değil. Size ne büyük bir tutkuyla hayran ve aşık olduğumu söylememe izin verin.” /212

Okuduğum Diğer Austen Kitapları:

ü NorthangerManastırı

ü İkna

ü Akıl veTutku